Skip Ribbon Commands
Skip to main content

Haberler

Istanbul

‘Mimari Kıvrımların Kraliçesi’nden Yansımalar

Mimari Kıvrımların Kraliçesi olarak da anılan dünyanın ilk kadın yıldız mimarı Zaha Hadid, tasarladığı binalar ile hem doğada insan eliyle yapılan değişiklikler hem de yapıların şekillerine dair fikirler üzerinde sonsuza dek sürecek bir miras bıraktı.


Başarılı mimarın ününün yayıldığı yıllar ile sıradan mimarlar kulübünden sıyrılıp yetkin kişi olarak mesleğini icra etmeye başladığı ilk 20 yılda gerçekleştirdiği çalışmalar arasında büyük bir zıtlık var. Bu farklılık aracılığı ile ‘Mimari Kıvrımların Kraliçesi’ ünvanına ve büyük ödüllere layık görülerek gazetelerin manşetlerine adını taşıyan Hadid, geçtiğimiz haftalarda ise üzücü vefat haberi ile manşetlerdeydi…

Dame Zaha Hadid’in en ünlü projeleri arasında yer alan Amerika’nın Ohio eyaletinde yer alan Cincinati Çağdaş Sanatlar Merkezi 2003 yılında tamamlandı ve New York Times Mimari Sanat Eleştirmeni Herbert Muschamp tarafından “Soğuk Savaş döneminden beri tamamlanan en önemli Amerikan yapısı” cümlesiyle övüldü. 

Yıldız mimarın destansı projelerinden biri de Çin’in başkentinin eteklerine konumlandırılmış, Zaha Hadid’in tabiri ile “Pekin için bir hoşgeldiniz ve güle güle noktası” olan üç adet gökdelenden oluşan Wangjing Soho. Ve tabi bir de Miami’de bulunan ultra lüks konut projesi One Thousand Museum öne çıkıyor. Zaha Hadid’in son çalışmaları arasında yer alan bu projenin 2017 yılında tamamlanması hedefleniyor.  

JLL İngiltere Mimari Yapılar Yöneticisi Helen Gough, erkek çalışan oranın kadınlara kıyasla çok daha yüksek olduğu inşaat ve mimari sektörün başarılı isimlerinden biri olarak Zaha Hadid’in sektöre kattığı değeri anlatıyor;

Sizce Zaha Hadid mimarlık dünyasına ne kattı?

Zaha Hadid gerçek bir vizyonerdi ve yapı teknolojisi ile bilgisayar yazılımlarını harmanlayarak birçok profesyonelin hayal gücüne sığmayan projeleri başarı ile hayata geçirdi. The Royal Academy (RA) tarafından hazırlanan ‘Mavericks Breaking the Mould of British Architecture’ sergisinde Vanbrugh, Wyatt, Mackintosh ve Stirling gibi ünlü 11 farklı mimarın eserleri ile birlikte Hadid’in de projeleri sergileniyor, bu gerçekten muhteşem bir başarı.  The Royal Academy, Hadid’in çalışmalarını ‘yüksek frekanslı rapsodiler ve benzersiz ritimler’ olarak tanımlarken Goethe’nin mimari yaklaşımı olan ‘mimari dondurulmuş müziktir’ söylemine de göndermede bulunuyor.

Sizce Hadid’in hangi projesi en değerlisi ve neden?

İngiltere’de yer alan; 2012 yılında gerçekleşen Londra Olimpiyat Oyunları için inşa edilen The London Aquatics Center, Glasgow’daki Riverside Museum ve yine Londra’daki Serpentine Gallery Pavillion gibi projelerini oldukça başarılı buluyorum. Tüm bu projelerdeki mimari tasarım, çevresindeki yapıların peyzajlarının izlerini taşıyarak doğal bir uyum sağlıyor ve kullanıcıların ihtiyaçlarını mükemmel bir şekilde karşılıyor. Hadid’in görmeyi çok istediğim projesi ise Azerbaycan Bakü’de yer alan Heydar Aliyev Center.

Erkek çalışan yoğunluğun yüksek olduğu bu sektörde sizce Zaha Hadid’i ne başarılı kıldı?

Yaratıcı vizyonu ve sanatı yapılara yansıtabilme yeteneğinin yanı sıra güçlü ve cesur karakteri de Zaha Hadid’in çalıştığı ekipler ve müşteriler tarafından talep edilen biri haline gelmesini sağladı. Mavericks gibi önemli bir sergide kendisine bir alan ayrılması, iş hayatındaki baskılara boyun eğmemesinin bir sonucu esasında. 

JLL’nin kadın çalışanları arasında önemli bir yeriniz var, sizce Hadid size ve bu sektördeki diğer kadınlara nasıl ilham verdi?

Zaha Hadid, RIBA [Royal Institute of British Architects] ve Ritzker Mimari Ödülleri’ni kazanan ilk kadın unvanına sahip. Bu tarz ödüllerin kadın bir mimar tarafından kazanılması sektör çalışanları için büyük bir teşvik. Ancak daha önümüzde kat edilecek çok yol var. Mimarlık eğitimi alan kadınların sayısı her yıl artarken sektörde çalışan kadın mimar sayısı 2009 yılından beri yüzde 28’den yüzde 21’e düştü. 

Gayrimenkul sektöründe çalışan diğer kadınlar Zaha Hadid’in çalışmalarından ne öğrenmeli?

Aslında konu tamamen yetenek ve kabiliyet ile alakalı. Zaha Hadid’in ünü ve başarısı piyasadaki tüm kadınlar için bir ilham kaynağı olacak. Miras olarak bıraktığı projeler, kadın veya erkek fark etmeksizin yaratıcı birer ilham kaynağı. Bir mimarın eseri yüzyılar boyu etki bırakabilecek bir öneme sahiptir ve Zaha Hadid bu sayede geleceğin profesyonelleri için ilham kaynağı olacak. 

Sizce Zaha Hadid’in mirası ne olacak?

Zaha Hadid sadece bir mimar değil 400 kişilik firması ile aynı zamanda bir iş kadınıydı. Hadid’in çizgilerinin vefatından sonra meslektaşları tarafından nasıl devam ettirileceğini merak ediyorum açıkçası. Ancak yaratıcı yaklaşımı bir miras olarak projelerinde yaşamaya devam edecek. Zaha Hadid’in tarzı inovasyonun mimariye taşındığı bir formu yansıtıyordu. Bu tarzı seven çok seviyor, sevmeyen ise hiç hoşlanmıyor. Gri alanı olmayan, ilginç, havalı ve eğlenceli bir tarzdı yansıttığı çizgiler ve bir araya geldiklerinde bambaşka bir iletişim methodu haline geliyordu. Bence bu muhteşem bir şey; sanat ile mimarinin bir araya gelerek yapılarda oluşturduğu dinamik Zaha Hadid’in en büyük mirasıdır. ​